[ابراهیم‌] گفت: «ای فرستادگان، مأموریت شما چیست؟»

گفتند: «ما به سوی مردمی پلیدکار فرستاده شده‌ایم،

تا سنگهایی از گِل رُس بر [سر] آنان فرو فرستیم.

[که‌] نزد پروردگارت برای مسرفان نشان‌گذاری شده است.

پس هر که از مؤمنان در آن [شهرها] بود بیرون بردیم.

و[لی‌] در آنجا جز یک خانه از فرمانبران [خدا بیشتر] نیافتیم.

و در آنجا برای آنها که از عذاب پر درد می‌ترسند، عبرتی به جای گذاشتیم.

و [نیز] در [ماجرای‌] موسی، چون او را با حجتی آشکار به سوی فرعون گسیل داشتیم.

پس [فرعون‌] با ارکان [دولت‌] خود روی برتافت و گفت: «[این شخص،] ساحر یا دیوانه‌ای است.»

[تا] او و سپاهیانش را گرفتیم و آنان را در دریا افکندیم در حالی که او [در آخرین لحظه‌] نکوهشگر [خود] بود.

و در [ماجرای‌] عاد [نیز]، چون بر [سر] آنها آن باد مُهلِک را فرستادیم.

به هر چه می‌وزید آن را چون خاکستر استخوان مرده می‌گردانید.

و در [ماجرای‌] ثمود [نیز عبرتی بود]، آنگاه که به ایشان گفته شد: «تا چندی برخوردار شوید.»

تا [آنکه‌] از فرمان پروردگار خود سر برتافتند و در حالی که آنها می‌نگریستند، آذرخش آنان را فرو گرفت.

در نتیجه نه توانستند به پای خیزند و نه طلب یاری کنند.

و قوم نوح [نیز] پیش از آن [اقوام نامبرده همین گونه هلاک شدند]، زیرا آنها مردمی نافرمان بودند.

و آسمان را به قدرت خود برافراشتیم، و بی‌گمان، ما [آسمان‌]گستریم!

و زمین را گسترانیده‌ایم و چه نیکو گسترندگانیم.

و از هر چیزی دو گونه [یعنی نر و ماده‌] آفریدیم، امید که شما عبرت گیرید.

پس به سوی خدا بگریزید، که من شما را از طرف او بیم‌دهنده‌ای آشکارم.

و با خدا معبودی دیگر قرار مدهید که من از جانب او هشداردهنده‌ای آشکارم.

بدین سان بر کسانی که پیش از آنها بودند هیچ پیامبری نیامد جز اینکه گفتند: «ساحر یا دیوانه‌ای است.»

آیا همدیگر را به این [سخن‌] سفارش کرده بودند؟ [نه!] بلکه آنان مردمی سرکش بودند.

پس، از آنان روی بگردان، که تو در خور نکوهش نیستی.

و پند ده، که مؤمنان را پند سود بخشد.

و جن و انس را نیافریدم جز برای آنکه مرا بپرستند.

از آنان هیچ روزیی نمی‌خواهم، و نمی‌خواهم که مرا خوراک دهند.

خداست که خود روزی بخش نیرومند استوار است.

پس برای کسانی که ستم کردند بهره‌ای است از عذاب، همانند بهره عذاب یاران [قبلی‌]شان. پس [بگو:] در خواستن عذاب از من، شتابزدگی نکنند.

پس وای بر کسانی که کافر شده‌اند از آن روزی که وعده یافته‌اند.

سوگند به طور،

و کتابی نگاشته شده،

در طوماری گسترده؛

سوگند به آن خانه آباد [خدا]؛

سوگند به بام بلند [آسمان‌]،

و آن دریای سرشار [و افروخته‌]،

که عذاب پروردگارت واقع‌شدنی است؛

آن را هیچ بازدارنده‌ای نیست.

روزی که آسمان سخت در تب و تاب افتد،

و کوهها [جمله‌] به حرکت درآیند.

پس وای بر تکذیب‌کنندگان در آن روز.

آنان که به یاوه سرگرمند.

روزی که به سوی آتش جهنم کشیده می‌شوند [چه‌] کشیدنی.

[و به آنان گویند:] «این همان آتشی است که دروغش می‌پنداشتید.

آیا این افسون است؟ یا شما [درست‌] نمی‌بینید؟

به آن درآیید؛ خواه بشکیبید یا نشکیبید، به حال شما یکسان است. تنها به آنچه می‌کردید مجازات می‌یابید.»

پرهیزگاران در باغهایی و [در] ناز و نعمتند.

به آنچه پروردگارشان به آنان داده دلشادند، و پروردگارشان آنها را از عذاب دوزخ مصون داشته است.

[به آنان گویند:] «به [پاداش‌] آنچه به جای می‌آوردید بخورید و بنوشید؛ گواراتان باد!»

بر تختهایی ردیف هم تکیه زده‌اند و حوران درشت‌چشم را همسر آنان گردانده‌ایم.

و کسانی که گرویده و فرزندانشان آنها را در ایمان پیروی کرده‌اند، فرزندانشان را به آنان ملحق خواهیم کرد و چیزی از کار[ها]شان را نمی‌کاهیم. هر کسی در گرو دستاورد خویش است.

با [هر نوع‌] میوه و گوشتی که دلخواه آنهاست آنان را مدد [و تقویت‌] می‌کنیم.

در آنجا جامی از دست هم می‌ربایند [و بر سرش همچشمی می‌کنند] که در آن نه یاوه گویی است و نه گناه.

و برای [خدمت‌] آنان پسرانی است که بر گردشان همی‌گردند، انگاری آنها مرواریدی‌اند که [در صدف‌] نهفته است.

و برخی‌شان رو به برخی کنند [و] از هم پرسند،

گویند: «ما پیشتر در میان خانواده خود بیمناک بودیم.

پس خدا بر ما منت نهاد و ما را از عذاب گرم [مرگبار] حفظ کرد.

ما از دیرباز او را می‌خواندیم، که او همان نیکوکار مهربان است.»

پس اندرز ده که تو به لطف پروردگارت نه کاهنی و نه دیوانه.

یا می‌گویند: «شاعری است که انتظار مرگش را می‌بریم [و چشم به راه بد زمانه بر اوییم‌].»

بگو: «منتظر باشید که من [نیز] با شما از منتظرانم.»

آیا پندارهایشان آنان را به این [موضعگیری‌] وا می‌دارد یا [نه،] آنها مردمی سرکشند؟

یا می‌گویند: «آن را بربافته.» [نه،] بلکه باور ندارند.

پس اگر راست می‌گویند، سخنی مثل آن بیاورند.

آیا از هیچ خلق شده‌اند؟ یا آنکه خودشان خالق [خود] هستند؟

آیا آسمانها و زمین را [آنان‌] خلق کرده‌اند؟ [نه،] بلکه یقین ندارند.

آیا ذخایر پروردگار تو پیش آنهاست؟ یا ایشان تسلط [تام‌] دارند؟

آیا نردبانی دارند که بر آن [بر شوند و] بشنوند؟ پس باید شنونده آنان برهانی آشکار بیاورد.

آیا خدا را دختران است و شما را پسران؟

آیا از آنها مزدی مطالبه می‌کنی و آنان از [تعهّد ادای‌] تاوان گرانبارند؟

آیا [علم‌] غیب پیش آنهاست و آنها می‌نویسند؟

یا می‌خواهند نیرنگی بزنند؟ و [لی‌] آنان که کافر شده‌اند، خود دچار نیرنگ شده‌اند.

آیا ایشان را جز خدا معبودی است؟ منزّه است خدا از آنچه [با او] شریک می‌گردانند.

و اگر پاره‌سنگی را در حال سقوط از آسمان ببینند می‌گویند: «ابری متراکم است.»

پس بگذارشان تا به آن روزی که در آن بیهوش می‌افتند برسند.

روزی که نیرنگشان به هیچ‌وجه به کارشان نیاید و حمایت نیابند.

و در حقیقت، غیر از این [مجازات‌]، عذابی [دیگر] برای کسانی که ظلم کرده‌اند خواهد بود، ولی بیشترشان نمی‌دانند [که آن عذاب چیست‌].

و در برابر دستور پروردگارت شکیبایی پیشه کن که تو خود در حمایت مایی و هنگامی که [از خواب‌] بر می‌خیزی به نیایش پروردگارت تسبیح گوی.

و [نیز] پاره‌ای از شب، و در فروشدن ستارگان تسبیح‌گوی او باش.

سوگند به اختر [= قرآن‌] چون فرود می‌آید،

[که‌] یار شما نه گمراه شده و نه در نادانی مانده؛

و از سر هوس سخن نمی‌گوید.

این سخن بجز وحیی که وحی می‌شود نیست.

آن را [فرشته‌] شدیدالقوی به او فرا آموخت،

[سروش‌] نیرومندی که [مسلّط] درایستاد.

در حالی که او در افق اعلی بود؛

سپس نزدیک آمد و نزدیکتر شد،

تا [فاصله‌اش‌] به قدر [طول‌] دو [انتهای‌] کمان یا نزدیکتر شد؛

آنگاه به بنده‌اش آنچه را باید وحی کند، وحی فرمود.

آنچه را دل دید انکار[ش‌] نکرد.

آیا در آنچه دیده است با او جدال می‌کنید؟

و قطعاً بار دیگری هم او را دیده است،

نزدیک سدرالمنتهی،

در همان جا که جنةالمأوی است.

آنگاه که درخت سدر را آنچه پوشیده بود، پوشیده بود.

دیده [اش‌] منحرف نگشت و [از حدّ] در نگذشت.

به راستی که [برخی‌] از آیات بزرگ پروردگار خود را بدید.

به من خبر دهید از لات و عزّی،

و منات آن سومین دیگر،

آیا [به خیالتان‌] برای شما پسر است و برای او دختر؟

در این صورت، این تقسیم نادرستی است.

[این بتان‌] جز نامهایی بیش نیستند که شما و پدرانتان نامگذاری کرده‌اید [و] خدا بر [حقّانیّت‌] آنها هیچ دلیلی نفرستاده است. [آنان‌] جز گمان و آنچه را که دلخواهشان است پیروی نمی‌کنند، با آنکه قطعاً از جانب پروردگارشان هدایت برایشان آمده است.

مگر انسان آنچه را آرزو کند دارد؟

آن سرا و این سرا از آن خداست.

و بسا فرشتگانی که در آسمانهایند [و] شفاعتشان به کاری نیاید، مگر پس از آنکه خدا به هر که خواهد و خشنود باشد اذن دهد.

در حقیقت، کسانی که آخرت را باور ندارند، فرشتگان را در نامگذاری به صورت مؤنّث نام می‌نهند.

و ایشان را به این [کار] معرفتی نیست. جز گمان [خود] را پیروی نمی‌کنند، و در واقع، گمان در [وصول به‌] حقیقت هیچ سودی نمی‌رساند.

پس، از هر کس که از یاد ما روی برتافته و جز زندگی دنیا را خواستار نبوده است، روی برتاب.

این منتهای دانش آنان است. پروردگار تو، خود به [حال‌] کسی که از راه او منحرف شده داناتر، و او به کسی که راه یافته [نیز] آگاه‌تر است.

و هر چه در آسمانها و هر چه در زمین است از آن خداست، تا کسانی را که بد کرده‌اند، به [سزای‌] آنچه انجام داده‌اند کیفر دهد، و آنان را که نیکی کرده‌اند، به نیکی پاداش دهد.

آنان که از گناهان بزرگ و زشتکاریها -جز لغزشهای کوچک- خودداری می‌ورزند، پروردگارت [نسبت به آنها] فراخ‌آمرزش است. وی از آن دم که شما را از زمین پدید آورد و از همان‌گاه که در شکمهای مادرانتان [در زهدان‌] نهفته بودید به [حال ]شما داناتر است، پس خودتان را پاک مشمارید. او به [حال‌] کسی که پرهیزگاری نموده داناتر است.

پس آیا آن کسی را که [از جهاد] روی برتافت دیدی؟

و اندکی بخشید و [از باقی‌] امتناع ورزید.

آیا علم غیب پیش اوست و او می‌بیند؟

یا بدانچه در صحیفه‌های موسی [آمده‌] خبر نیافته است؟

و [نیز در نوشته‌های‌] همان ابراهیمی که وفا کرد:

که هیچ بردارنده‌ای بار گناه دیگری را بر نمی‌دارد.

و اینکه برای انسان جز حاصل تلاش او نیست.

و [نتیجه‌] کوشش او به زودی دیده خواهد شد.

سپس هر چه تمامتر وی را پاداش دهند.

و اینکه پایان [کار] به سوی پروردگار توست.

و هم اوست که می‌خنداند و می‌گریاند.

و هم اوست که می‌میراند و زنده می‌گرداند.

و هم اوست که دو نوع می‌آفریند: نر و ماده،

از نطفه‌ای چون فرو ریخته شود.

و هم پدید آوردن [عالم‌] دیگر بر [عهده‌] اوست.

و هم اوست که [شما را] بی‌نیاز کرد و سرمایه بخشید.

و هم اوست پروردگار ستاره «شِعری».

و هم اوست که عادیان قدیم را هلاک کرد.

و ثمود را [نیز هلاک کرد] و [کسی را] باقی نگذاشت.

و پیشتر [از همه آنها] قوم نوح را، زیرا که آنان ستمگرتر و سرکش‌تر بودند.

و شهرها[ی سَدوم و عاموره‌] را فرو افکند.

پوشاند بر آن [دو شهر، از باران گوگردی‌] آنچه را پوشاند.

پس به کدام یک از نعمتهای پروردگارت تردید روا می‌داری؟

این [پیامبر نیز] بیم‌دهنده‌ای از [جمله‌] بیم‌دهندگان نخستین است.

[وه چه‌] نزدیک گشت قیامت.

جز خدا کسی آشکارکننده آن نیست.

آیا از این سخن عجب دارید؟

و می‌خندید و نمی‌گریید؟

و شما در غفلتید.

پس خدا را سجده کنید و بپرستید.

نزدیک شد قیامت و از هم شکافت ماه.

و هر گاه نشانه‌ای ببینند روی بگردانند و گویند: «سحری دایم است.»

و به تکذیب دست زدند و هوسهای خویش را دنبال کردند، و [لی‌] هر کاری را [آخر] قراری است.

و قطعاً از اخبار، آنچه در آن مایه انزجار [از کفر] است به ایشان رسید.

حکمت بالغه [حق این بود]، ولی هشدارها سود نکرد.

پس، از آنان روی برتاب. روزی که داعی [حق‌] به سوی امری دهشتناک دعوت می‌کند،

در حالی که دیدگان خود را فروهشته‌اند، چون ملخهای پراکنده از گورها[ی خود] برمی‌آیند.

به سرعت سوی آن دعوتگر می‌شتابند. کافران می‌گویند: «امروز [چه‌] روز دشواری است.»

پیش از آنان، قوم نوح [نیز] به تکذیب پرداختند و بنده ما را دروغزن خواندند و گفتند: «دیوانه‌ای است.» و [بسی‌] آزار کشید.

تا پروردگارش را خواند که: «من مغلوب شدم؛ به داد من برس!»

پس درهای آسمان را به آبی ریزان گشودیم.

و از زمین چشمه‌ها جوشانیدیم تا آب [زمین و آسمان‌] برای امری که مقدّر شده بود به هم پیوستند.

و او را بر [کشتی‌] تخته‌دار و میخ‌آجین سوار کردیم.

[کشتی‌] زیر نظر ما روان بود. [این‌] پاداش کسی بود که مورد انکار واقع شده بود.

و به راستی آن [سفینه‌] را بر جای نهادیم [تا] عبرتی [باشد]؛ پس آیا پندگیرنده‌ای هست؟

پس چگونه بود عذاب من و هشدارها[ی من‌]؟

و قطعاً قرآن را برای پندآموزی آسان کرده‌ایم؛ پس آیا پندگیرنده‌ای هست؟

عادیان به تکذیب پرداختند. پس چگونه بود عذاب من و هشدارها[ی من‌]؟

ما بر [سر] آنان در روز شومی، به طور مداوم، تندبادی توفنده فرستادیم،

[که‌] مردم را از جا می‌کند؛ گویی تنه‌های نخلی بودند که ریشه‌کن شده بودند.

پس چگونه بود عذاب من و هشدارها[ی من‌]؟

و قطعاً قرآن را برای پندآموزی آسان کرده‌ایم، پس آیا پندگیرنده‌ای هست؟

قوم ثمود هشداردهندگان را تکذیب کردند.

و گفتند: «آیا تنها بشری از خودمان را پیروی کنیم؟ در این صورت، ما واقعاً در گمراهی و جنون خواهیم بود.»

«آیا از میان ما [وحی‌] بر او القا شده است؟ [نه،] بلکه او دروغگویی گستاخ است.»

به زودی فردا بدانند دروغگوی گستاخ کیست.

ما برای آزمایش آنان [آن‌] ماده‌شتر را فرستادیم و [به صالح گفتیم:]«مراقب آنان باش و شکیبایی کن.

و به آنان خبر ده که آب میانشان بخش شده‌است: هر کدام را آب به نوبت خواهد بود.»

پس رفیقشان را صدا کردند و [او] شمشیر کشید و [شتر را] پی کرد.

پس چگونه بود عذاب من و هشدارها[ی من‌]؟

ما بر [سر]شان یک فریاد [مرگبار] فرستادیم و چون گیاه خشکیده [کومه‌ها] ریزریز شدند.

و قطعاً قرآن را برای پندآموزی آسان کردیم؛ پس آیا پندگیرنده‌ای هست؟

قوم لوط هشداردهندگان را تکذیب کردند.

ما بر [سر] آنان سنگبارانی [انفجاری‌] فروفرستادیم [و] فقط خانواده لوط بودند که سحرگاهشان رهانیدیم.

[و این‌] رحمتی از جانب ما بود؛ هر که سپاس دارد، بدین‌سان [او را] پاداش می‌دهیم.

و [لوط] آنها را از عذاب ما سخت بیم داده بود، و[لی‌] در تهدیدها[ی ما] به جدال برخاستند.

و از مهمان‌[های‌] او کام دل خواستند، پس فروغ دیدگانشان را ستردیم و [گفتیم:] «[مزه‌] عذاب و هشدارهای مرا بچشید.»

و به راستی که سپیده‌دم عذابی پیگیر به سر وقت آنان آمد.

پس عذاب و هشدارهای مرا بچشید.

و قطعاً قرآن را برای پندآموزی آسان کردیم؛ پس آیا پندگیرنده‌ای هست؟

و در حقیقت هشداردهندگان به جانب فرعونیان آمدند.

[اما آنها] همه معجزات ما را تکذیب کردند، تا چون زبردستی زورمند [گریبان‌] آنان را گرفتیم.

آیا کافران شما، از اینان [که برشمردیم‌] برترند، یا شما را در نوشته‌ها[ی آسمانی‌] خط امانی است؟

یا می‌گویند: «ما همگی انتقام‌گیرنده [و یار و یاور همدیگر]یم!»

زودا که این جمع در هم شکسته شود و پشت کنند.

بلکه موعدشان قیامت است و قیامت [بسی‌] سخت‌تر و تلخ‌تر است.

قطعاً بزهکاران در گمراهی و جنونند.

روزی که در آتش به رو کشیده می‌شوند [و به آنان گفته می‌شود:] «لهیب آتش را بچشید [و احساس کنید].»

ماییم که هر چیزی را به اندازه آفریده‌ایم.

و فرمان ما جز یک بار نیست [آن هم‌] چون چشم به هم زدنی.

و هم مسلکان شما را سخت به هلاکت رساندیم؛ پس آیا پندگیرنده‌ای هست؟

و هر چه کرده‌اند در کتابها[ی اعمالشان درج‌] است.

و هر خرد و بزرگی [در آن‌] نوشته شده.

در حقیقت، مردم پرهیزگار در میان باغها و نهرها،

در قرارگاه صدق، نزد پادشاهی توانایند.

[خدای‌] رحمان،

قرآن را یاد داد.

انسان را آفرید،

به او بیان آموخت.

خورشید و ماه بر حسابی [روان‌]اند.

و بوته و درخت چهره‌سایانند.

و آسمان را برافراشت و ترازو را گذاشت،

تا مبادا از اندازه درگذرید.

و وزن را به انصاف برپا دارید و در سنجش مکاهید.

و زمین را برای مردم نهاد.

در آن، میوه [ها] و نخلها با خوشه‌های غلاف دار،

و دانه‌های پوست‌دار و گیاهان خوشبوست.

پس کدام یک از نعمتهای پروردگارتان را منکرید؟

انسان را از گل خشکیده‌ای سفال مانند، آفرید.

و جن را از تشعشعی از آتش خلق کرد.

پس کدام یک از نعمتهای پروردگارتان را منکرید؟

پروردگار دو خاور و پروردگار دو باختر.

پس کدام یک از نعمتهای پروردگارتان را منکرید؟

دو دریا را [به گونه‌ای‌] روان کرد [که‌] با هم برخورد کنند.

میان آن دو، حد فاصلی است که به هم تجاوز نمی‌کنند.

پس کدام یک از نعمتهای پروردگارتان را منکرید؟

از هر دو [دریا] مروارید و مرجان برآید.

پس کدام یک از نعمتهای پروردگارتان را منکرید؟

و او راست در دریا سفینه‌های بادبان‌دار بلند همچون کوهها.

پس کدام یک از نعمتهای پروردگارتان را منکرید؟

هر چه بر [زمین‌] است فانی‌شونده است.

و ذات باشکوه و ارجمند پروردگارت باقی خواهد ماند.

پس کدام یک از نعمتهای پروردگارتان را منکرید؟

هر که در آسمانها و زمین است از او درخواست می‌کند. هر زمان، او در کاری است.

پس کدام یک از نعمتهای پروردگارتان را منکرید؟

ای جن و انس، زودا که به شما بپردازیم.

پس کدام یک از نعمتهای پروردگارتان را منکرید؟

ای گروه جنّیان و انسیان، اگر می‌توانید از کرانه‌های آسمانها و زمین به بیرون رخنه کنید، پس رخنه کنید. [ولی‌] جز با [به دست آوردن‌] تسلطی رخنه نمی‌کنید.

پس کدام یک از نعمتهای پروردگارتان را منکرید؟

بر سر شما شراره‌هایی از [نوع‌] تفته آهن و مس فرو فرستاده خواهد شد، و [از کسی‌] یاری نتوانید طلبید.

پس کدام یک از نعمتهای پروردگارتان را منکرید؟

پس آنگاه که آسمان از هم شکافد و چون چرم گلگون گردد.

پس کدام یک از نعمتهای پروردگارتان را منکرید؟

در آن روز، هیچ انس و جنی از گناهش پرسیده نشود.

پس کدام یک از نعمتهای پروردگارتان را منکرید؟

تبهکاران از سیمایشان شناخته می‌شوند و از پیشانی و پایشان بگیرند.

پس کدام یک از نعمتهای پروردگارتان را منکرید؟

این است همان جهنمی که تبهکاران آن را دروغ می‌خواندند.

میان [آتش‌] و میان آب جوشان سرگردان باشند.

پس کدام یک از نعمتهای پروردگارتان را منکرید؟

و هر کس را که از مقام پروردگارش بترسد دو باغ است.

پس کدامیک از نعمتهای پروردگارتان را منکرید؟

که دارای شاخسارانند.

پس کدام یک از نعمتهای پروردگارتان را منکرید؟

در آن دو [باغ‌] دو چشمه روان است.

پس کدام یک از نعمتهای پروردگارتان را منکرید؟

در آن دو [باغ‌] از هر میوه‌ای دو گونه است.

پس کدام یک از نعمتهای پروردگارتان را منکرید؟

بر بسترهایی که آستر آنها از ابریشم درشت‌بافت است، تکیه آنند و چیدن میوه [از] آن دو باغ [به آسانی‌] در دسترس است.

پس کدام یک از نعمتهای پروردگارتان را منکرید؟

در آن [باغها، دلبرانی‌] فروهشته‌نگاهند که دست هیچ انس و جنی پیش از ایشان به آنها نرسیده است.

پس کدام یک از نعمتهای پروردگارتان را منکرید؟

گویی که آنها یاقوت و مرجانند.

پس کدام یک از نعمتهای پروردگارتان را منکرید؟

مگر پاداش احسان جز احسان است؟

پس کدام یک از نعمتهای پروردگارتان را منکرید؟

و غیر از آن دو [باغ‌]، دو باغ [دیگر نیز] هست.

پس کدام یک از نعمتهای پروردگارتان را منکرید؟

که از [شدّت‌] سبزی سیه‌گون می‌نماید.

پس کدام یک از نعمتهای پروردگارتان را منکرید؟

در آن دو [باغ‌] دو چشمه همواره جوشان است.

پس کدام یک از نعمتهای پروردگارتان را منکرید؟

در آن دو، میوه و خرما و انار است.

پس کدام یک از نعمتهای پروردگارتان را منکرید؟

در آنجا [زنانی‌] نکوخوی و نکورویند.

پس کدام یک از نعمتهای پروردگارتان را منکرید؟

حورانی پرده‌نشین در [دل‌] خیمه‌ها.

پس کدام یک از نعمتهای پروردگارتان را منکرید؟

دست هیچ انس و جنی پیش از ایشان به آنها نرسیده است.

پس کدام یک از نعمتهای پروردگارتان را منکرید؟

بر بالش سبز و فرش نیکو تکیه زده‌اند.

پس کدام یک از نعمتهای پروردگارتان را منکرید؟

خجسته باد نام پروردگار شکوهمند و بزرگوارت،

آن واقعه چون وقوع یابد،

[که‌] در وقوع آن دروغی نیست:

پست‌کننده [و] بالابرنده است.

چون زمین با تکان [سختی‌] لرزانده شود،

و کوهها [جمله‌] ریزه ریزه شوند،

و غباری پراکنده گردند،

و شما سه دسته شوید:

یاران دست راست، کدامند یاران دست راست؟

و یاران چپ؛ کدامند یاران چپ؟

و سبقت‌گیرندگان مقدمند؛

آنانند همان مقربان [خدا]،

در باغستانهای پر نعمت.

گروهی از پیشینیان،

و اندکی از متأخران.

بر تختهایی جواهرنشان،

که روبروی هم بر آنها تکیه داده‌اند.

بر گردشان پسرانی جاودان [به خدمت‌] می‌گردند،

با جامها و آبریزها و پیاله‌[ها]یی از باده ناب روان.

[که‌] نه از آن دردسر گیرند و نه بی‌خرد گردند.

و میوه از هر چه اختیار کنند.

و از گوشت پرنده هر چه بخواهند.

و حوران چشم‌درشت،

مثل لؤلؤ نهان میان صدف،

[اینها] پاداشی است برای آنچه می‌کردند.

در آنجا نه بیهوده‌ای می‌شنوند و نه [سخنی‌] گناه‌آلود.

سخنی جز سلام و درود نیست.

و یاران راست؛ یاران راست کدامند؟

در [زیر] درختان کُنار بی‌خار،

و درختهای موز که میوه‌اش خوشه خوشه روی هم چیده است.

و سایه‌ای پایدار.

و آبی ریزان.

و میوه‌ای فراوان،

نه بریده و نه ممنوع.

و همخوابگانی بالا بلند.

ما آنان را پدید آورده‌ایم پدید آوردنی،

و ایشان را دوشیزه گردانیده‌ایم،

شوی دوست همسال،

برای یاران راست.

که گروهی از پیشینیانند،

و گروهی از متأخران.

و یاران چپ؛ کدامند یاران چپ؟

در [میان‌] باد گرم و آب داغ.

و سایه‌ای از دود تار.

نه خنک و نه خوش.

اینان بودند که پیش از این ناز پروردگان بودند.

و بر گناه بزرگ پافشاری می‌کردند.

و می‌گفتند: «آیا چون مردیم و خاک واستخوان شدیم، واقعاً [باز] زنده می‌گردیم؟

یا پدران گذشته ما [نیز]؟»

بگو: «در حقیقت، اولین و آخرین،

قطعاً همه در موعد روزی معلوم گرد آورده شوند.»

آنگاه شما ای گمراهان دروغپرداز،

قطعاً از درختی که از زقّوم است خواهید خورد.

و از آن شکمهایتان را خواهید آکند.

و روی آن از آب جوش می‌نوشید؛

[مانند] نوشیدن اشتران تشنه.

این است پذیرایی آنان در روز جزا.

ماییم که شما را آفریده‌ایم، پس چرا تصدیق نمی‌کنید؟

آیا آنچه را [که به صورت نطفه‌] فرو می‌ریزید دیده‌اید؟

آیا شما آن را خلق می‌کنید یا ما آفریننده‌ایم؟

ماییم که میان شما مرگ را مقدر کرده‌ایم و بر ما سبقت نتوانید جست؛

[و می‌توانیم‌] امثال شما را به جای شما قرار دهیم و شما را [به صورت‌] آنچه نمی‌دانید پدیدار گردانیم.

و قطعاً پدیدار شدن نخستین خود را شناختید؛ پس چرا سر عبرت گرفتن ندارید؟

آیا آنچه را کشت می‌کنید، ملاحظه کرده‌اید؟

آیا شما آن را [بی‌یاری ما] زراعت می‌کنید، یا ماییم که زراعت می‌کنیم؟

اگر بخواهیم قطعاً خاشاکش می‌گردانیم، پس در افسوس [و تعجب‌] می‌افتید.

[و می‌گویید:] «واقعاً ما زیان زده‌ایم،

بلکه ما محروم شدگانیم.»

آیا آبی را که می‌نوشید دیده‌اید؟

آیا شما آن را از [دل‌] ابر سپید فرود آورده‌اید، یا ما فرودآورنده‌ایم؟

اگر بخواهیم آن را تلخ می‌گردانیم، پس چرا سپاس نمی‌دارید؟

آیا آن آتشی را که برمی‌افروزید ملاحظه کرده‌اید؟

آیا شما [چوب‌] درخت آن را پدیدار کرده‌اید، یا ما پدیدآورنده‌ایم؟

ما آن را [مایه‌] عبرت و [وسیله‌] استفاده برای بیابانگردان قرار داده‌ایم.

پس به نام پروردگار بزرگت تسبیح گوی.

نه [چنین است که می‌پندارید]، سوگند به جایگاه‌های [ویژه و فواصل معیّن‌] ستارگان.

اگر بدانید، آن سوگندی سخت بزرگ است!

که این [پیام‌] قطعاً قرآنی است ارجمند،

در کتابی نهفته،

که جز پاک‌شدگان بر آن دست ندارند،

وحیی است از جانب پروردگار جهانیان.

آیا شما این سخن را سبک [و سست‌] می‌گیرید؟

و تنها نصیب خود را در تکذیب [آن‌] قرار می‌دهید؟

پس چرا آنگاه که [جان شما] به گلو می‌رسد،

و در آن هنگام خود نظاره گرید -

و ما به آن [محتضر] از شما نزدیکتریم ولی نمی‌بینید-

پس چرا، اگر شما بی‌جزا می‌مانید [و حساب و کتابی در کار نیست‌]،

اگر راست می‌گویید، [روح‌] را برنمی‌گردانید؟

و اما اگر [او] از مقربان باشد،

[در] آسایش و راحت و بهشت پر نعمت [خواهد بود].

و اما اگر از یاران راست باشد،

از یاران راست بر تو سلام باد.

و اما اگر از دروغزنان گمراه است،

پس با آبی جوشان پذیرایی خواهد شد،

و [فرجامش‌] درافتادن به جهنم است.

این است همان حقیقت راست [و] یقین.

پس به نام پروردگار بزرگ خود تسبیح گوی.

آنچه در آسمانها و زمین است، خدا را به پاکی می‌ستایند، و اوست ارجمند حکیم.

فرمانروایی آسمانها و زمین از آنِ اوست: زنده می‌کند و می‌میراند، و او بر هر چیزی تواناست.

اوست اول و آخر و ظاهر و باطن، و او به هر چیزی داناست.

اوست آن کس که آسمانها و زمین را در شش هنگام آفرید؛ آنگاه بر عرش استیلا یافت. آنچه در زمین درآید و آنچه از آن برآید و آنچه در آن بالارود [همه را] می‌داند. و هر کجا باشید او با شماست، و خدا به هر چه می‌کنید بیناست.

فرمانروایی [مطلق‌] آسمانها و زمین از آن اوست، و [جمله‌] کارها به سوی خدا بازگردانیده می‌شود.

شب را در روز درمی‌آورد و روز را [نیز] در شب درمی‌آورد، و او به راز دلها داناست.

به خدا و پیامبر او ایمان آورید، و از آنچه شما را در [استفاده از] آن، جانشین [دیگران‌] کرده، انفاق کنید. پس کسانی از شما که ایمان آورده و انفاق کرده باشند، پاداش بزرگی خواهند داشت.

و شما را چه شده که به خدا ایمان نمی‌آورید و [حال آنکه‌] پیامبر [خدا] شما را دعوت می‌کند تا به پروردگارتان ایمان آورید، و اگر مؤمن باشید، بی‌شک [خدا] از شما پیمان گرفته است.

او همان کسی است که بر بنده خود آیات روشنی فرو می‌فرستد، تا شما را از تاریکیها به سوی نور بیرون کشاند. و در حقیقت، خدا [نسبت‌] به شما سخت رئوف و مهربان است.

و شما را چه شده که در راه خدا انفاق نمی‌کنید و [حال آنکه‌] میراث آسمانها و زمین به خدا تعلق دارد؟ کسانی از شما که پیش از فتح [مکه‌] انفاق و جهاد کرده‌اند، [با دیگران‌] یکسان نیستند. آنان از [حیث ]درجه بزرگتر از کسانی‌اند که بعداً به انفاق و جهاد پرداخته‌اند. و خداوند به هر کدام وعده نیکو داده است، و خدا به آنچه می‌کنید آگاه است.

کیست آن کس که به خدا وامی نیکو دهد تا [نتیجه‌اش را] برای وی دوچندان گرداند و او را پاداشی خوش باشد؟

آن روز که مردان و زنان مؤمن را می‌بینی که نورشان پیشاپیششان و به جانب راستشان دوان است. [به آنان گویند:] «امروز شما را مژده باد به باغهایی که از زیر [درختان‌] آن نهرها روان است، در آنها جاودانید. این است همان کامیابی بزرگ.

آن روز، مردان و زنان منافق به کسانی که ایمان آورده‌اند می‌گویند: «ما را مهلت دهید تا از نورتان [اندکی‌] برگیریم.» گفته می‌شود: «بازپس برگردید و نوری درخواست کنید.» آنگاه میان آنها دیواری زده می‌شود که آن را دروازه‌ای است: باطنش رحمت است و ظاهرش روی به عذاب دارد.

[دو رویان،] آنان را ندا درمی‌دهند: «آیا ما با شما نبودیم؟» می‌گویند: «چرا، ولی شما خودتان را در بلا افکندید و امروز و فردا کردید و تردید آوردید و آرزوها شما را غرّه کرد تا فرمان خدا آمد و [شیطان ]مغرورکننده، شما را در باره خدا بفریفت.

پس امروز نه از شما و نه از کسانی که کافر شده‌اند عوضی پذیرفته نمی‌شود: جایگاهتان آتش است؛ آن سزاوار شماست و چه بد سرانجامی است.»

آیا برای کسانی که ایمان آورده‌اند هنگام آن نرسیده که دلهایشان به یاد خدا و آن حقیقتی که نازل شده نرم [و فروتن‌] گردد و مانند کسانی نباشند که از پیش بدانها کتاب داده شد و [عمر و] انتظار بر آنان به درازا کشید، و دلهایشان سخت گردید و بسیاری از آنها فاسق بودند؟

بدانید که خدا زمین را پس از مرگش زنده می‌گرداند. به راستی آیات [خود] را برای شما روشن گردانیده‌ایم، باشد که بیندیشید.

در حقیقت، مردان و زنان صدقه‌دهنده و [آنان که‌] به خدا وامی نیکو داده‌اند، ایشان را [پاداش‌] دو چندان گردد، و اجری نیکو خواهند داشت.

و کسانی که به خدا و پیامبران وی ایمان آورده‌اند، آنان همان راستینانند و پیش پروردگارشان گواه خواهند بود [و] ایشان راست اجر و نورشان؛ و کسانی که کفر ورزیده و آیات ما را تکذیب کرده‌اند آنان همدمان آتشند.

بدانید که زندگی دنیا، در حقیقت، بازی و سرگرمی و آرایش و فخرفروشی شما به یکدیگر و فزون‌جویی در اموال و فرزندان است. [مثَل آنها] چون مثَل بارانی است که کشاورزان را رستنی آن [باران‌] به شگفتی اندازد، سپس [آن کشت‌] خشک شود و آن را زرد بینی، آنگاه خاشاک شود. و در آخرت [دنیا پرستان را] عذابی سخت است و [مؤمنان را] از جانب خدا آمرزش و خشنودی است، و زندگانی دنیا جز کالای فریبنده نیست.

[برای رسیدن‌] به آمرزشی از پروردگارتان و بهشتی که پهنایش چون پهنای آسمان و زمین است [و] برای کسانی آماده شده که به خدا و پیامبرانش ایمان آورده‌اند، بر یکدیگر سبقت جویید. این فضل خداست که به هر کس بخواهد آن را می‌دهد، و خداوند را فزون‌بخشی بزرگ است.

هیچ مصیبتی نه در زمین و نه در نفسهای شما [= به شما] نرسد، مگر آنکه پیش از آنکه آن را پدید آوریم، در کتابی است. این [کار] بر خدا آسان است.

تا بر آنچه از دست شما رفته اندوهگین نشوید و به [سبب‌] آنچه به شما داده است شادمانی نکنید، و خدا هیچ خودپسند فخرفروشی را دوست ندارد:

همانان که بخل می‌ورزند و مردم را به بخل ورزیدن وامی‌دارند. و هر که روی گرداند قطعاً خدا بی‌نیاز ستوده است.

به راستی [ما] پیامبران خود را با دلایل آشکار روانه کردیم و با آنها کتاب و ترازو را فرود آوردیم تا مردم به انصاف برخیزند، و آهن را که در آن برای مردم خطری سخت و سودهایی است، پدید آوردیم، تا خدا معلوم بدارد چه کسی در نهان، او و پیامبرانش را یاری می‌کند. آری، خدا نیرومند شکست ناپذیر است.

و در حقیقت، نوح و ابراهیم را فرستادیم و در میان فرزندان آن دو، نبوت و کتاب را قرار دادیم: از آنها [برخی‌] راه‌یاب [شد]ند، و[لی‌] بسیاری از آنان بدکار بودند.

آنگاه به دنبال آنان پیامبران خود را، پی‌درپی، آوردیم، و عیسی پسر مریم را در پی [آنان‌] آوردیم و به او انجیل عطا کردیم، و در دلهای کسانی که از او پیروی کردند رأفت و رحمت نهادیم و [اما] ترک دنیایی که از پیش خود درآوردند ما آن را بر ایشان مقرّر نکردیم مگر برای آنکه کسب خشنودی خدا کنند، با این حال آن را چنانکه حقّ رعایت آن بود منظور نداشتند. پس پاداش کسانی از ایشان را که ایمان آورده بودند بدانها دادیم و[لی‌] بسیاری از آنان دستخوش انحرافند.

ای کسانی که ایمان آورده‌اید، از خدا پروا دارید و به پیامبر او بگروید تا از رحمت خویش شما را دو بهره عطا کند و برای شما نوری قرار دهد که به [برکت‌] آن راه سپرید و بر شما ببخشاید، و خدا آمرزنده مهربان است.

تا اهل کتاب بدانند که به هیچ وجه فزون‌بخشی خدا در [حیطه‌] قدرت آنان نیست و فضل [و عنایت، تنها] در دست خداست: به هر کس بخواهد آن را عطا می‌کند، و خدا دارای کرم بسیار است.